راز شهادت اولین شهید سرخه در انقلاب اسلامی

مطالب مرتبط

اعلام نتایج مسابقه بزرگ کتابخوانی استاد عشق ۱۱

پاسخنامه سوالات آزمون استاد عشق۱۱ منتشر شد

اختصاصی Sorkheh.net/ راز شهادت اولین شهید سرخه در انقلاب اسلامی

انجمن رسالت قلم سرخه از بین برگ های پژوهش های خود تصمیم گرفته است این مطلب را برای اولین بار در فضای مجازی و به مناسبت فرارسیدن دهه فجر منتشر کند. شاید معدود افرادی از همشهریان سرخه ای از نحوه ی شهادت شهید حسن حسنان مطلع باشند که به همین بهانه، خواندن مطالب زیر را به شما پیشنهاد می کنیم.

ترور حسن حسنان؛ اشتباه یا عمد؟!

در دوازدهم تیرماه ۱۳۵۴ یک واحد عملیاتی سازمان مجاهدین خلق که مأموریت ترور کنسول آمریکا«دونالد اربوتا» به عهده اش محول شده بود، در تقاطع خیابان هاشمی و خردمند راه را بر اتومبیل سرویس سفارت امریکا بستند و به روی آن آتش گشودند. طبق شناسایی های قبلی، دیپلمات مذکور در صندلی عقب و کنار کارمند زن سفارت می نشست. بنا به اظهار عاملین ترور، به دلیل تیره بودن فضای داخل اتومبیل و بی دقتی علامت دهنده در تشخیص دیپلمات امریکایی، حسن حسنان مترجم سفارت به طور اتفاقی به جای دیپلمات مزبور نشسته بود ، هدف قرار گرفت و کشته شد و به دیگران آسیبی نرسید. سازمان در ۲۰ تیرماه ۵۴ با صدور اعلامیه ای که بیشتر در مشهد، محل تولد حسنان(؟!)، پخش شد، مسئولیت قتل سهوی او را پذیرفت و دلایل وقوع این اشتباه را برشمرد.

نکته مهم و قابل توجه در این حادثه، این است که حسن حسنان، سمپات سازمان و نفوذی در سفارت امریکا بوده است. حسن حسنان توسط عبدالرضا منیری جاوید که همکلاس دوران مدرسه ی او در دبیرستان کمال بود، به سازمان وصل شد. مدتی به اتفاق یکدیگر روی قرآن و نهج البلاغه مطالعه کردند. در سفری که حسنان به اروپا داشت، توسط منیری جاوید، به دوستی که در راستای فعالیت های مجاهدین خلق قرار داست، معرفی شد. آثار چاپ شده مربوط به سازمان در اروپا را خواند و زمانی که به ایران بازگشت، خود به دنبال ارتباط بود. آنچه مسلم است، اینکه حسن پس از وصل به سازمان در سفارت امریکا استخدام می شود و این می رساند که شغل مزبور را در جهت خواسته ها و مأموریت های تشکیلاتی به عهده داشته است.

صفحه ی حوادث روزنامه ی کیهان نیز در تاریخ ۲۰ مرداد ۱۳۵۴ به اعترافات عاملین ترور شهید حسن حسنان پرداخت.
به نوشته حسین روحانی، شناسایی طرح عملیات{ترور کنسول امریکا} قبلاً به کمک حسنان انجام گرفته بود و قرار بود خود او در حین عملیات حضور داشته باشد و همکاری کند.

مجموعه قرائن و به خصوص اعترافات وحید افراخته پس از دستگیری می رساند که حسنان «مذهبی مسلمان» – عمداً ترور شده است؛ بدون اینکه حتی ضاربین و عوامل ترور خبر داشته باشند. چرا که حسنان علاوه بر نفوذی سازمان بودن با اداره هشتم ساواک(ضدجاسوسی) مرتبط بوده است. البته به گفته خسرو تهرانی، به طور معمول تمام کارمندان ایرانی سفارتخانه های خارجی موظف بودند برخی گزارشات را به ساواک ارائه دهند.

کی از کارشناسان (اکبر طاهری) که قتل حسنان را مشوک می داند با استناد به شواهدی مبنی بر اینکه وی تغییر ایدئولوژی را رد کرده بود (تغییر ایدئولوژی از مسلمان به مارکسیست که توسط رؤسای سازمان دستور داده شده بود) و در جربان عملیات، کسی از نحوه قرار و مدار وی با بهرام آرام خبری نداشته و آرام تیم خود را شخصاً توجیه کرده بود، اظهار می دارد که می توان قتل حسن حسنان را یک ترور داخلی در سازمان قلمداد کرد. تروری که به گونه ای پیچیده طراحی و اجرا شد.

پرونده قتل شهیدان حسن حسنان و فرهاد صفا اشتراکات زیادی دارد و دلیل اصلی ترور آنها هیچ گاه به روشنی مشخص نشد. این دو نخبه ی سرخه ای جزو اولین کسانی بودند که قبل از شکل گیری حرکت های عظیم مردمی به مبارزه علیه رژیم شاه پرداخته و در برابر تغییر ایدئولوژی سازمان مجاهدین خلق نیز مقاومت نمودند. روحشان شاد و یادشان گرامی باد.

برای مطالعه ی بیشتر به منابع زیر مراجعه شود:
کتاب «سازمان مجاهدین خلق، پیدایی تا فرجام» ؛ جزوه «زندگی نامه مجاهدین خلق»