سرخه سرخه , سرخه شناسی و اخبار شهرستان سرخه
مطالب مرتبط
تاریخ تشیع همواره شاهد حضور عالمان گرانقدری بوده که برخی از آنان درعین برجستگی در عرصه به علمی و دینی و حوزه اندیشه اسلامی، در صحنه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی نیز نقش حساس تعیین کننده و غیرقابل انکاری داشته اند.
این درحالی است که مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، با نشر اسناد باقی مانده در بایگانی سازمان اطلاعات و امنیت رژیم شاهنشاهی، موسوم به ساواک، یکی از اهداف خود را، روشنگری و آگاهی بخشی در راستای تبیین تاریخ معاصر و معرفی چهره های تاثیر گذار در جریان انقلاب اسلامی می داند، چندی است به مناسبت فرارسیدن ایام الله دهۀ مبارک فجر، پروندۀ جدیدی جهت معرفی برخی از شخصیت های انقلابی به استناد کتب و مطالبی که توسط “مرکز اسناد تاریخی” در مجلدهای متعدد و تحت عنوان “یاران امام به روایت اسناد ساواک” به طبع رسیده، را آغاز نموده ایم و اکنون در این گام به سراغ شهیدحجت الاسلام غلامحسین حقانی رفتیم که یکی از مبارزان انقلابی و یکی از یاران همیشگی امام(ره) می باشد که ملبس به لباس پرافتخار روحانیت است و شخصیت روحانی و پاک او سرآمد کسان بوده و هست.
حقانی نیز همچون بسیاری از روحانیون عالمی که از مراتب بالای علمی برخواربودند و فعالانه در مبارزات سیاسی در کنار امام می جنگیدند، همیشه و در همه حال آماده مبارزه با ظلم و جور بود و تا لحظۀ شهادت، لحظه ای دست از مبارزه اش نکشید.
او نیز مانند عالمانی که بنا بر ضرورت پا را از حلقه های مباحث فقهی، کلامی و اصولی فراتر گذاشته و درکنار احیای حوزه های علمیه، تربیت طلاب و تاسیس مدارس علمی، توجه جامعه را به اخلاق و عرفان و دیگر عرصه های اجتماعی به قصد دفاع از کیان اسلام و مردم مسلمان و مقابله و قیام علیه بدعت ها، کژی ها و ظلم ها گذاشتند، عالمی انقلابی و مبارز بود. بزرگان مسئولیت شناس و متعهدی که همتشان را مصروف شناخت روش و سیره علمای سلف صالح خود و احیای آن ها در جامعه طاعوت زده زمان خود نمودند.
آری مطالعه شناخت زندگی چنین عالمانی عبرت و پندگران بهایی است برای صاحبان خرد و اندیشه، طلاب و فضلاء حوزه های علمیه، دانش جویان و مربیان تا از طریق عاشقان حوزه حقیقت مسیر هدایت و رشد کمال خویش را بشناسند و از زندگی پرفراز و نشیب آنان سرمشق و الگو برگیرند.
کتاب حاضر مجموعه اسناد ساواک می باشد که در پروندۀ شهیدی عزیر که سالیان دراز در خدمت اسلام بوده و در دوران انقلاب اسلامی مجاهدات او در راه انقلاب او در راه انقلاب بر همگان روشن است. عالمی که به تقوا و حسن عمل و استقامت و تعهد در راه هدف شناخته شده بود. عالمی که در تربیت طلاب و اداره مدارس دینی کوشا و متبکر بود.
در سی و پنجمین کتاب از مجموعه کتب یاران امام به روایت اسناد ساواک به تماشای اسناد مبارزاتی شهید حجت الاسلام حاج شیخ غلامحسین حقانی می نشینیم. اندیشمند فرزانه ای که بخشی از رسالت خود در مسیر مبارزه با ظاغوت را از راه قلم و نوشتار به انجام رسانید. حضور چشمگیر وی در فعالیت های موسسه در راه حق که در آن سال ها یکی از مراکز تبیین و تبیغ معارف دینی بود، بیانگر گسترۀ اقدامات و تلاش های ایشان بود.
ایراد سخنرانی های کوبنده و افشاگرانه علیه رژیم، همکاری و هماهنگی با سایر مبارزین بخشی دیگر از مجاهدت های وی را تشکیل می دهد و این کتاب در پی آن است تا با انتشار اسناد_پروندۀ انفرادی این شهید والامقام_ گامی دیگر در مسیر تبیین تاریخ مبارزات روحانیّت و آشنایی نسل جوان با یکی دیگر از رهروان راه امام خمینی(ره) برداریم.
شهید حجت الاسلام و المسلمین غلامحسین حقانی مردی از تبار شهدای هفت تیر
حجت الاسلام و المسلمین غلامحسین حقانی عالم مبارز، اندیشمند، نویسنده، مترجم، زندانی سیاسی (۱۳۵۰-۱۳۵۷) در ۱۳۲۰/۱/۴ در شهر قم متولد شد. پدرش حجت الاسلام شیخ محمد حقانی از روحانیون زاهد و وارسته قم بود. تحصیلات خود را در مدرسه مروی و سپس مدتی در مدرسه دین و دانش تحت مدیریت شهید آیت الله دکتر سیدمحمد بهشتی به پایان رساند.
دروس خارج و فقه و اصول را درمحضر حضرات آیات عظام امام خمینی(ره)، سید محمد باقر سلطانی، سید محمد محقق داماد، شیخ مرتضی حائری یزدی، شیخ عباسعلی شاهرودی، سید محمد رضا گلپایگانی، شهید مرتضی مطهری فراگرفت. فعالیت تحقیقاتی را از سال ۱۳۴۳ درموسسه راه حق و اصول دین آغازکرد و با تأسیس مجمع علمی اسلام شناسی در دهه ۱۳۴۰ توسط شهید آیت الله دکتر محمد مفتح به آن مجموعه پیوست و تحت نظر ایشان چند رساله تحقیقی تدوین و تألیف نمود. مبارزات سیاسی را از آغاز نهضت امام شروع و در سالهای ۱۳۴۴ علیه کاپیتولاسیون و در اعتراض به تبعید امام خمینی(ره) در سمنان سخنرانی نمود که باعث اخراج ایشان از شهر گردید.
در شیراز اعلامیه نشر داد و نوارهای سخنرانی امام را پخش می نمود که در ۱۳۴۵/۲/۱۵ در این رابطه دستگیر و روانه زندان شد و در ۱۳۵۰/۷/۱۱ پس از تحمل شکنجه های طاقت فرسای زندان آزاد گردید. شهید حقانی یکی از وعاظ فعال، پرجوش و خروش بود که منبرهایش در بیداری و روشنگری نقش برجسته ای داشت. از اسناد ساواک، گزارشات متعددی را در رابطه با وی می توان یافت، در جریان جشن های ۲۵۰۰ ساله بار دیگر دستگیر و پس از چندی آزاد شد.
در شهریور ۱۳۵۲ به اتهام همکاری با سازمان مجاهدین خلق دستگیر و در زندان کمیته مشترک ضدخرابکاری متحمل انواع و اقسام شکنجه های غیرقابل توصیف شد و در مرداد ۱۳۵۶ پس از سی ماه بازداشت آزاد گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی مدتی حاکم شرع استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان، بود در سال های (۱۳۵۸-۱۳۶۰) در برابر حرکت های جریانات ضدانقلابی چپ و راست خاصه حرکت انحرافی لیبرال های مواضع منطبق با خط امام داشت در ۱۳۵۹/۲/۶ شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی را تأسیس و به اعزام مبلغان به کشورهای مختلف پرداخت تشکیل کلاس های درس در حوزه، برگزاری کلاس های عقاید در حزب جمهوری اسلامی، تدریس در دانشگاه تربیت معلم ازجمله فعالیت های ایشان بود.
در ۷تیر ۱۳۶۰ در حالی که کنار شهید آیت الله دکتر بهشتی و ۷۰ تن دیگر مشغول بررسی اوضاع مملکت بودند با توطئه منافقین به شهادت رسیدند.
به روایت اسناد ساواک :
اولین سند در مورد ایشان به تاریخ ۱۳۴۴/۱۰/۲۳ مربوط به سخنرانی در سرخه شهرستان سمنان پیرامون مسائل مملکت و دعا برای بازگشت امام خمینی(ره) است و آخرین سند مربوط به ۱۳۵۷/۱/۲۲ پیرامون گذرنامه و اجازه خروج از مملکت در پرونده کلاسه ایشان در ساواک که به صورت کتاب منتشر شده است موضوعات متعدد و متنوع برای تحلیل تاریخ سیاسی، عملکرد، رژیم پهلوی روند نهضت اسلامی مقاومت و استقامت شهید حقانی فشار ساواک و بازجویی وجود دارد از جمله روش پرویز ثابتی مدیرکل اداره سوم ساواک و مدیر کل اداره یکم که در برخورد با شخصیت های و نیروهای مذهبی از یک سو به عنوان «شخص دوم ساواک» و «مقام امنیتی» عمل می نمود با توجه به جایگاه ساواک سیاست رژیم پهلوی علیه شخصیت ها و جریانات مذهبی – سیاسی و ازسوی دیگر به دلیل وابستگی به تشکیلات بهائیت و ارتباط تنگاتنگ که وی درکنار امیر عباس هویدا نخست وزیر و هم مسلک خود داشته و نهایتاً ارتباط با دو سیستم اطلاعاتی موساد و سیا که پس از پیروزی انقلاب مدتی در اسرائیل سپس به آمریکا می رود و در طی سه دهه واپسین مسلماً باید در خدمت سازمان جاسوسی سیا باشد که هست.
اما دستورات، نظرات طرح های وی را می توان در جاجای اسناد مبارزان دید. از جمله در اسناد شهید حجت الاسلام والمسلمین غلامحسین حقانی که باید امروزه در تاریخ نگاری تاریخ پژوهی معاصر درباره رژیم پهلوی خاصه ساواک و عنصری را در جایگاه و موقعیت خودش مورد بررسی قرار داد در اینکه آیا از وی در ساواک پرونده ای وجود دارد یا خیر زوایای عملکرد امثال سرلشکر حسن پاکروان، سرلشکر نعمت الله نصیری، سرلشکر احسانی، مولوی، آرشام باید از نظریه ها گزارشات دستورات و فرامین به شخصیت پنهانی آنها پی برد. در مجموعه اسناد شهید حقانی موارد متعددی نام ثابتی آمده است که برای اختصار ما به چند نمونه اشاره می کنیم. امید است در آینده پیرامون شخصیت و مبارزات این روحانی وارسته بتوانیم متن کاملتری ارائه دهیم.
در سال های(۱۳۴۶-۱۳۵۰) ثابتی رئیس اداره یکم عملیات بوده همزمان اداره کل سوم به ریاست ناصر مقدم رئیس بعدی ساواک اداره می شد . شهیدحقانی تقاضای صدور گذرنامه دارند. به دلیل این که قبلا بطور غیرمجاز به عراق سفر کرده بودند موافقت نمی شود. گزارش بعدی پیرامون سخنرانی حجت الاسلام حقانی علیه اسرائیل و دعا برای امام خمینی(ره) بود. احضار ایشان در ۱۳۴۷/۱/۱۶٫
در ۱۳۴۷/۸/۲۷ رئیس بخش در خواست شهید حقانی در مورد گذرنامه ارائه سوابق ایشان و فعالیت ها علیه رژیم سخنرانی علیه اسرائیل و در حال حاضر ازطلاب ناراحت و افراطی می باشد که اکثراً بین تهران و قم مسافرت می نماید و نهایت مصلحت نمی باشد. در دهه ۱۳۵۰ که ثابتی به ریاست اداره کل سوم می رسد دستور می دهد (۱۳۵۲/۶/۸) چگونگی وضعیت نامبرده فعالیت های مضره همکاری با عناصر ناراحت مشخص نمودن فعالیت ها و ارتباطات و محل سکونت.
ثابتی به ریاست ساواک قم در تاریخ (۱۳۵۲/۱۱/۳۰) می نویسد با توجه به سوابق قبلی خود با شکلی جدید و با رعایت پنهان کاری بیشتر دنبال نماید خواهشمند است دستور فرمائید اولا به نحو غیر محسوس پیرامون وضعیت کنونی مشارالیه از نظر شرکت در اقدامات براندازی تحقیق به عمل آورده و ثانیا ً با استفاده از کلیه امکانات موجود و به ویژه از طریق توجیه و هدایت هرچه بیشتر منابع و بهره گیری مناسب از و جود آنها اعمال و رفتار این شخص را تحت مراقبت قرار دهید و نتایج بدست آمده را در حداقل سه ماه یکبار به این اداره کل اعلام نمایند. از مرکز به ثابتی اعلام می شود(۱۳۵۴/۱/۳۱) که حقانی در بندرعباس نیست و به قوی در قم سکونت دارد. این در حالی است که ساواک از محل زندگی شهید اطلاعی بدست نیاورده است ثابتی دستوری میدهد که فرزند ایشان محمد حقانی که از طلاب ناراحت حوزه علمیه قم می باشد و در شهر سیرجان نزد محمد نصیری سالاری و یا سید علی غیوری بسر می برد. پیرامون چگونگی امر تحقیق و در صورتی که مشارالیه در آن منطقه بود نسبت به دستگیری وی اقدام و او را بوسیله شهربانی در اختیار کمیته مشترک ضدخرابکاری مرکز قرار دادند. در آن دوران آرشام رئیس ساواک کرمان نیز در شمار جلادان رژیم پهلوی و از عناصر وابسته به سیاست انگلستان بود. پس از دستگیری محاکمه در ۱۳۵۴/۲/۳ ثابتی طی گزارشی به ریاست اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی (دادستانی) با عنوان تعداد چهار برگ اوراق تحقیقاتی از نامبرده بالا که به اتهام اقدام علیه امنیت داخلی کشور بازداشت گردیده است به پیوست ایفاد می گردد. حتماً یاد آور می شود: اوراق ارسالی را جهت ادامه تحقیقات و تکمیل پرونده اتهامی به این سازمان اعاده فرمایید .
حجت الاسلام و المسلمین حقانی در کمیته مشترک زیر سخت ترین شکنجه ها قرار می گیرد. ثابتی طی گزارشی به ریاست ساواک تهران می نویسد: بازجویی از نامبرده در جریان می باشد و پس از تکمیل پرونده مشارالیه از جانب کمیته مشترک ضدخرابکاری فتوکپی گزارش بازجویی وی به آن ساواک ارسال خواهد شد. (۱۳۵۴/۲/۲۹)
در تاریخ (۱۳۵۴/۹/۱۷) ثابتی طی گزارشی به ریاست ساواک قم در مورد شهید حقانی می نویسد: ” بدین وسیله چهار برگ فتوکپی گزارش بازجویی جهت اطلاع و بهره برداری به پیوست ایفاد می گردد و سرانجام کار وی نیز متعاقباً اعلام خواهد شد. روند بازجویی شکنجه، زندان همچنان ادامه داشته و ثابتی در تاریخ “۲۵۳۵/۱/۲۵”(۱۳۵۵) به ریاست ساواک قم اعلام می دارد: ” برابر اعلام اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی نامبرده به دوازده سال حبس جنایی درجه ۲ محکوم و قطعیت آن نیز اعلام گردیده است. سپس در (۲۹/۶/ ۱۳۵۵) ثابتی در مورد انتقال زندانیان مشروطه زیر که تحقیقات آنان خاتمه یافته دستو رمی دهد:
درمعیت مأمورین این کمیته(کمیته مشترک ضدخرابکاری) اعزام و معرفی شوند:
غلامحسین حقانی بند ۲ -اتاق ۱
عباس دوزدوزانی بند ۲ -اتاق ۱
ثابتی در (۱۳۵۶/۶/۵) اوج مبارزات ضد استبدادی و ضد استعماری جامعه ما از یک سو و طرح حقوق بشر در رسانه ها ازسوی دیگر به دنبال آزادی بخشی از زندانیان بوده لذا به بهانه فرمان مطاع شاهنشاه آریامهر به مناسبت قیام ملّی ۲۸مرداد، کیفر دوازده سال حبس جنایی درجه۲ غلامحسین حقانی به دوسال و چهارماه و ده روز حبس جنایی درجه ۲تبدیل و درتاریخ(۱۳۵۶/۵/۲۷) از زندان آزاد شده است. سپس ثابتی به ساواک قم دستور می دهد: “خواهشمنداست، دستور فرمائید از اعمال و رفتار یاد شده مراقبت و نتایج حاصله را اعلام نمایید.”
اگرچه باید درمیان کتب و اسنادحتی مربوط به شخصیتهای دیگر، روز شمار انقلاب اسلامی مسئله شهیدحجت الاسلام و المسلمین غلامحسین حقانی را پیگیری نمود اما این متن و دیگر کتب اسنادی، نشانگر بخشی از جایگاه و عملکرد ثابتی است.
اگرچه موضوع ساواک زندان شکنجه، رؤسای ساواک خود نیاز به یک تحقیق جامع دارد ولی به نظر می رسد، موردی هم می توان مقدمۀ آن را فراهم کرد و کتاب مورد بحث در حکم منبعی قابل استناد برای تحقیق درخصوص این مبارز انقلابی و دیگر یاران امام در مسیر مبارزه برای سرنگونی رژیم طاغوتی پهلوی می باشد.
زندگی نامه
سابقه مبارزاتی: آغاز نهضت انقلاب به رهبری حضرت امام خمینی(ره)، تهیه و انتشار اعلامیه های حضرت امام راحل، حضور در شهرهای مختلف مانند سمنان، شیراز و بندرعباس با هدف مبارزه با رژیم، دستگیری و تحمل زندان های مخوف شاه، افشاگری ماهیت رژیم اشغالگر قدس، تهیه نامه ها و اعلامیه های مختلف در دوران انقلاب، ممنوعیت از منبر در زمان دیکتاتوری پهلوی.
کار تشکیلاتی: بنیانگذاری موسسه در راه حق و اصول دین با همفکری اساتید و فضلای حوزۀ علمیه قم، تأسیس شورای هماهنگی انقلاب اسلامی، اعزام سفیران تبلیغی به کشورهای مختلف و با هدف اعلام پیام انقلاب به گوش جهانیان، عضو اصلی و تأثیر گذار «مجمع علمی اسلام شناسی»
مسئولیت ها: تدریس در حوزه های علمیه و دانشگاه تربیت معلم، همراهی با علماء و فضلای حوزه علمیه قم در تأسیس دفتر تبلیغات اسلامی قم، نماینده امام و ریاست دادگاه و حاکم شرع در استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان، امام جمعه شهر بندرعباس، عضویت در شورای عالی تبلیغات اسلامی و ریاست آن، نماینده مردم بندرعباس در مجلس شورای اسلامی
آثار علمی: تألیف کتاب اسلام پیشرو نهضت ها، تألیف ده ها مقالات متعدد و نشر آن
«از قبل از انقلاب در همین شهر[بندرعباس]، مردم مؤمن، جوانان پر شور، در خط انقلاب و امام اقدامات موثری داشتند که به جاست من از شهید «حقانی» آن روحانی سخت کوش و علاقه مند که مقداری از عمر خود را در اینجا گذراند و قبل از انقلاب سازماندهی مبارزات را کرد، یاد کنم»
«مقام معظم رهبری»
تولد تا جوانی
حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ غلامحسین حقانی، چهارم فروردین سال ۱۳۲۰(هـ.ش) در خانواده ای مذهبی در شهر خون و قیام قم متولد شد. پدرش حجت الاسلام والمسلمین شیخ محمد حقانی از روحانیان زاهد و خوشنام حوزه بود. شهید غلامحسین حقانی در سنین کودکی به همراه خانواده به تهران هجرت و در جنوب شهر و در حوالی دروازه غار، سکونت کردند. پس از ورود به تهران تحصیلات ابتدایی را آغاز کرد و پس از گرفتن مدرک ششم ابتدایی به جهت علاقه وافر خود و با تشویق پدرش به فراگیری علوم دینی روی آورد.
مرحوم پدر شهید غلامحسین حقانی درباره دوران کودکی او چنین نقل می کند:
«او در دوران کودکی اخلاق حمیده ای داشت و تا آنجا که به یاد دارم در سنی که روزه گرفتن بر او واجب نبود، در ماه مبارک رمضان روزه¬دار بود. به عبادت و بندگی خداوند از همان کودکی دل داده بود و نمازش حتی الامکان قضا نمی شد.»
شهید حقانی ابتدا مقدمات و ادبیات را در مدرسه حضرت آیت الله حاج شیخ احمد مجتهدی تهرانی(ره) واقع در خیابان ۱۵ خرداد(بوذر جمهری نو) و تحت نظر ایشان فرا گرفت و همزمان در حوزه علمیه مروی تهران از محضر پدر بزرگوارش نیز بهره مند شد.
مبارزشهید، پس از کسب علوم مقدماتی حوزه در سال ۱۳۳۵(هـ.ش) با موافقت پدرش به زادگاه خود یعنی شهر مقدس قم بازگشت تا مرحله جدیدی از تحصیل فقه پویای شیعه را آغاز کند.
او در زمان تحصیل در حوزه پر خیر و برکت قم در محضر حضرت امام خمینی(قدس سره الشریف)، آیت الله العظمی سیّدمحمّدرضا گلپایگانی، آیت الله محقق داماد، آیت الله عباسعلی شاهرودی، آیت الله شیخ مرتضی حائری یزدی، آیت الله سیّدمحمدباقر سلطانی تلمذ کرد و با بهره مندی از بحر جوشان علوم و معارف اسلامی به درجه اجتهاد نائل آمد. همزمان با تحصیل در حوزه علمیه قم، تحصیل در مقطع متوسطه را در مدرسه دین و دانش قم تحت مدیریت شهید مظلوم آیت الله دکتر سید محمدحسینی بهشتی به پایان رساند. شهید حقانی در همین ایام بود که با تهذیب نفس خود را برای جهاد اکبر و مبارزه با طاغوت آماده کرد.
شهیدحقانی در سال ۱۳۴۳(هـ.ش) همکاری خود را در موسسه «در راه حق» که به همت جمعی از مدرسان حوزه علمیه قم تأسیس شده بود، آغاز کرد. این مرکز که شهید حقانی یکی از اعضای موثر آن بود پاسخگویی به القائات و شبهات دینی را در رأس امور خود داشت.
در این مرکز دو نوع نشریه منتشر می شد:
الف: نشریاتی که جنبه دفاعی داشت و پاسخ به شبهات مسیحیت بود.
ب: نشریات تبلیغی با عنوان «اصول دین» که مبانی و اصول عقاید را به نسل جوان آموزش می داد. شهیدحقانی برای تالیف و تدوین این جزوات که بعدها در پی رواج تبلیغات مارکسیست ها، رد نظریات مارکسیست ها و ماتریالیست ها نیز در برنامه های موسسه قرار گرفت، روزانه چندساعت از وقت خود را صرف می کرد.
شهیدحقانی درباره موسسه در راه حق چنین می گوید: «… ما در قم جلسه ای با شرکت ۵۰نفر از طلاب تهرانی تشکیل داده ایم و منظور ما این است، همان گونه که عوامل مسیحیت بر علیه اسلام تبلیغاتی از راه قلم و نشریه انجام می دهند، ما هم دور یکدیگر جمع شویم و تعهد کردیم که با تبلیغات مسیحی به همان نحو یعنی از راه حقانیت اسلام مبارزه کنیم. منظورم این است که همانطور که مسیحی ها با انتشار جزوات می خواهند مسیحیت را بر حق و اسلام را باطل قلمداد نمایند ما هم از راه استدلال و انتشار جزوات حقانیت اسلام را ثابت می کنیم….»
شهید حقانی در سالهای اولیه دهه چهل هجری شمسی، همکاری خود را با «مجمع علمی اسلام شناسی» زیر نظر شهید آیت الله دکترمفتح آغاز کرد. وظیفه اصلی این مجمع تدوین و انتشار کتب متعدد در مورد موضوعات متنوع دینی، تاریخی،اجتماعی و سیاسی و تبیین چهره مترقی دین مبین اسلام بود. شهید حقانی در مدت فعالیت در این مرکز با همکاری شهید «محمد مصطفوی کرمانی» کتاب «اسلام پیشرو نهضت ها» را تألیف کرد.
ساواک رژیم پهلوی در خصوص این کتاب چنین گزارش کرده است: «با توجه به اینکه سابقه ای از چاپ و انتشار کتاب مزبور به دست نیامده، یک جلد ازآن از طریق ساواک تهران تهیه و مورد بررسی قرار گرفت. این کتاب که نوشته محمد مصطفوی کرمانی و غلامحسین حقانی تهرانی و زیر نظر دکتر مفتح در چاپخانه علمیه قم به چاپ رسیده، در صفحه اول آن تحت عنوان اهداء کتاب چنین نوشته شده است: به پایه گذاران و جانبازان نهضت اسلامی و ضد استعماری، به دانشجویان غیور، به روشنفکران بیدار اهدا می گردد. همچنین در سایرصفحات مزبور مطالب تحریک کننده، برخلاف مصالح کشور به تحریر در آمده… .
ساواک در ادامه نظریه ای را در این موضوع ارائه کرده که به شرح ذیل می باشد: در صورت تصویب از طریق بخش ۳۲۴ نسبت به جمع آوری و جلوگیری از انتشار و چاپ کتاب مزبور اقدام شود.»
پایبندی به قانون، از ویژگی های بارز شهید
قانون و التزام به اجرای کامل آن، بدون شک در پیشرفت هر جامعه، توسعه و آبادانی و برقراری نظم و امنیت و ارتقاء جایگاه آن در عرصه های بین المللی از اهمیت به سزایی برخورداراست. نظام نوپای جمهوری اسلامی ایران در سال های نخست پیروزی انقلاب اسلامی، با چالش های مختلفی مواجه بود و دشمنان خارجی و مزدوران داخلی آنان، هر روز به شکل مختلفی سعی داشتند، قوانین برگرفته از احکام اسلامی ومصوبات مجلس را تضعیف و به زعم خویش نظام را ناکارآمد، جلوه دهند. در این راستا مجلس به عنوان قوه مقننه و مرجع صدور قوانین نقش خوبی را در افشای ماهیت دشمنان و تقویت و نظارت برای اجرای آن داشت و نمایندگان مجلس نیز با هوشیاری و تیزبینی این موضوع را دنبال می کردند.
شهیدحقانی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در نخستین دوره مجلس شورای اسلامی حضور داشت، برای حاکمیت قانون تلاش گسترده ای را ایفاکرد. شهیدحقانی معتقدبود گروه های مارکسیستی به عنوان یک ایدئولوژی در ایران برای نظام خطر ندارند، برای این که اکثریت ملت ایران مسلمان هستند. آن چه می تواند مضرباشد گروهک های آمریکایی و روسی و ایادی داخلی آنان است که می توانند از این طریق به مقاصد شوم خود برسند. شهیدوالامقام حقانی، اجرای دقیق قانون را لازمه برخورد با این گروهک ها می دانست و می گفت: «… یکی از مسایل مهم حاکمیت قانون است، ما باید قانون را دقیقاً و مو به مو انشاءالله اجرا کنیم و [مسیر] را قانون اساسی برای ما مشخص کرده است و مجلس هم می تواند بسیاری از مواردمبهم یا آن جایی که لازم است توضیح دهد و تشریح کند و قانون وضع نماید…»
شهیدحقانی با اشاره به برخی اقدامات ضدبشری گروهک های منافقین و طرد آنان ازسوی مردم فهیم ایران اسلامی، بر قاطعیت شورای عالی قضایی دربرخورد با این عناصر خودفروخته و وابسته به امپریالیسم تأکیدداشت و معتقد بود: «… شورای عالی قضایی که هم از حمایت مردم برخوردار است و هم حضرت امام تأکیدکرده اند، بر اساس قانون اساسی، باید به وظایفش عمل کند… و در برابر توطئه ها به هر شکلی و …. هر کسی که می خواهد باشد با قاطعیت تمام عمل کند و این تنها راهی است که می تواند جلو ای نها را بگیرد. ما باید متحد باشیم، البته وحدتی بر اساس ضوابط اسلامی و منطبق بر قرآن «لا تتخذوا ابطانه من دونکم و اعتصموا بحبل الله …» «و اشداء علی الکفار رحماء بینهم»؛ بنابراین ما باید با تمام نیروها متحد باشیم و در حاکمیت قانون … قدم برداریم.»
شهیدحقانی و نهضت حضرت امام خمینی(ره)
با آغاز قیام حضرت امام خمینی(ره) شهید حقانی، بطور منسجم به همراه روحانیت مبارز و مردم،مبارزه علنی علیه رژیم را آغاز کرد. وی با سفر به شهرهای مختلف مانند شیراز، بندرعباس، سمنان و… به ایراد سخنرانی و تشکیل جلسات مذهبی می پرداخت و مردم را به ایستادگی در برابر رژیم، تحت رهبری پیامبرگونه امام عظیم الشأن دعوت می کرد. وی همچنین در طول نهضت انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی(ره) اعلامیه هایی که از طرف مدرسین حوزه علمیه قم منتشر می شد را امضاء می کرد.
نخستین دستگیری
در پی دستگیری شبکه ای از مبارزین سیاسی مخالفان شاه، که در پوشش جلسات مذهبی به فعالیت سیاسی نیز می پرداختند، ساواک شیراز به منظور اطلاع از نحوه ارتباط شهیدحقانی با اعضای این شبکه، وی را در تاریخ ۱۵/۲/۱۳۴۵ (هـ .ش) دستگیر و زندانی نمود.
وی پس از ۷روز از زندان آزاد شد و پس از ۵سال، دادگاه تجدید نظر ارتش شاهنشاهی وی را به اتهام اقدام علیه امنیت داخلی مملکت به ۳ماه حبس محکوم و راهی زندان قصرکرد. وی در تاریخ ۱۱/۷/۱۳۵۰ (هـ.ش) پس از طی دوران محکومیت آزاد شد.
در سال ۱۳۵۲ (هـ.ش) به اتهام جمع آوری اخبار و وقایع تحرکات سیاسی صورت گرفته علیه رژیم در حوزه علمیه قم برای یکی از مرتبطین با سازمان مجاهدین خلق ایران (منافقین) ـ جهت ارسال به خارج از کشور ـ ساواک در صدد دستگیری وی برآمد اما به علت مسافرتهای پی در پی ایشان به شهرهای مختلف از دستگیری وی تا سال ۱۳۵۴ (هـ.ش) ناکام ماندند. ساواک قم اوایل سال ۱۳۵۴ (هـ.ش) موفق به شناسایی و دستگیری او شد. وی مدت ۶ ماه در کمیته مشترک ضد خرابکاری تحت شکنجه های وحشیانه قرار گرفت.
سفر به عراق و دیدار با حضرت امام خمینی(ره)، ایراد سخنرانی ضد رژیم در شهرهای متعدد، فعالیت گسترده فرهنگی سیاسی در بندرعباس، دیدار با روحانیون تبعیدی، امضاء و توزیع اعلامیه های متعدد در رابطه با امام راحل و جریانات سیاسی مختلف و تهیه اخبار مدرسه فیضیه و ارسال آن به خارج از کشور از جمله محورهای بازجویی از شهید حقانی بود.
سرانجام شهید حقانی با حکم اداره دادرسی ارتش شاه، به اتهام اقدام علیه امنیت کشور به ۱۲ سال حبس محکوم شد. با افزایش موج اعتراضات مردمی و ناچاری رژیم و تغییر و چرخش تاکتیکی، رژیم دامنه دستگیری ها را محدود کرد و محکومیت های سنگین و اعدام ها نیز متوقف شد و بسیاری از زندانیان مورد عفو قرار گرفتند. در پی این سیاست ها اواخر مرداد سال ۱۳۵۶ شهید حجت الاسلام والمسلمین حقانی پس از حدود ۳۰ ماه تحمل زندانهای مخوف پهلوی مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد.
دستگیری ها و تحمل حبس و آزار و اذیت جلادان رژیم در این مدت نه تنها در وی رخوت و سستی ایجاد نکرد، بلکه او را در راه ?سیدن به اهداف نهضت مقاوم تر نیز نمود.
شهیدحقانی با برگزاری جشن های۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی و صرف هزینه های هنگفت و اسراف بیت المال و تضییع فرهنگ اسلامی مردم ازسوی دربار مخالفت می کرد به گونه ای که ساواک قم و فارس مأمور شده بودند تا همه تحرکات وی را تحت نظر داشته باشند.
روحانی مجاهد، همچنین به واسطه تعالیم حضرت امام خمینی(ره) به ماهیت پلید رژیم صهیونیستی پی برده بود و در آئین های مختلف به دفاع از حقوق ملت مظلوم فلسطین می پرداخت و به سیاست های دولت شاهنشاهی در حمایت از اشغالگران قدس شریف حمله می کرد.
شهید حقانی در طول مبارزه، برای رژیم شاه و ساواک بسیار پرخطر بود به گونه ای که ۳۰۰برگ سند با موضوع احضار، اخطار، گزارش های دقیق و مفصل از منبرها و سخنرانی ها و جلسات، منع منبر، بازرسی منزل، تعقیب، بازداشت و حبس و … در پرونده وی در ساواک موجود است. که قدیمی ترین سند این مجموعه مربوط به سال ۱۳۴۴ هـ.ش و موضوع آن گزارش ساواک سمنان در خصوص سخنرانی وی در یکی از مساجد سمنان و آخرین سند که در سال ۱۳۵۷ هـ.ش تنظیم شده، در خصوص نامه اداره کل دوم ساواک به اداره کل نهم ساواک درباره گذرنامه شهید است. و این اسناد تنها بخشی از مبارزات شهیدحقانی است که از دید ماموران ساواک مخفی نمانده است.
در این قسمت به طور اجمالی برخی اقدامات مهم شهید ذکر می شود:
۱٫ امضاء نامه جمعی از علمای تهران به امیر عباس هویدا (نخست وزیر معدوم شاه) در اعتراض به ادامه تبعید حضرت امام خمینی(ره) در تاریخ ۱۴/۱۲/۱۳۴۳ هجری شمسی
۲٫ امضاء نامه فضلا و محصلان حوزه علمیه قم به حضرت امام خمینی (ره) در پی انتقال معظم له از ترکیه به نجف اشرف در مهرماه ۱۳۴۴ هجری شمسی
۳٫ مشارکت در صدور اعلامیه طلاب حوزه علمیه قم به مناسبت سالگرد شهدای مدرسه فیضیه در مورخ ۲۵/۱۱/۱۳۴۴ هجری شمسی
۴٫ امضاءنامه فضلا و طلاب حوزه علمیه قم به مراجع عظام ایران و عراق درباره بازداشت جمعی از فضلای حوزه علمیه قم در فروردین سال ۱۳۴۵ هجری شمسی
۵٫ مشارکت در صدور اعلامیه جمعی از علما و استادان حوزه قم به مناسبت فرا رسیدن نیمه شعبان المعظم سنه ۱۳۹۷ هجری قمری
۶٫ تهیه اعلامیه جمعی از علماء و روحانیون حوزه علمیه قم درباره حمله مزدوران رژیم شاه به مردم در مرداد ۱۳۵۷ هجری شمسی
۷٫ مشارکت در صدور پیام جمعی از فضلا و استادان حوزه علمیه قم به کارکنان شرکت نفت پس از اعتصاب آنان در تاریخ ۱/۹/۱۳۵۷ هـ.ش
۸٫ تهیه تلگرام جمعی از فضلا و استادان حوزه علمیه قم به رییس جمهور فرانسه «والری ژیسکار دستن» در خصوص اقامت حضرت امام خمینی(ره) در فرانسه در ۱۸/۹/۱۳۵۷ هـ .ش
۹٫ شهید حقانی همچنین سالهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، با درک خطر بهائیت در ایران بویژه در مناطقی مانند: بندر عباس و شیراز، با برپایی جلسات، انحراف فکری و عقیدتی این فرقه ضاله را برای مردم بویژه جوانان تبیین می کرد.
شهیدحقانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی
شهیدحقانی پس از بازگشت امام راحل به وطن، در اقامتگاه ایشان بعضی از مسئولیت ها را تقبل کرد و به انجام وظیفه پرداخت. وی در اسفند۱۳۵۷ از سوی حضرت امام خمینی(ره) مأموریت یافت تا به استان هرمزگان رفته و در حل مشکلات و نابسامانی های استان تلاش کند.
وی به همراه برخی علماء و فضلای حوزه علمیه قم، دفتر تبلیغات اسلامی قم را با هدف سازماندهی روحانیت در سراسر کشور تأسیس نمودند و سرپرستی آن را تا قبل از نمایندگی مجلس شورای اسلامی به عهده داشت.
شهیدحقانی مدتی به عنوان نماینده امام راحل و ریاست دادگاه و حاکم شرع استان های سیستان و بلوچستان و هرمزگان فعالیت کرد. وی با در خواست مردم ازسوی امام خمینی(ره) به عنوان نخستین خطیب جمعه شهر بندرعباس منصوب شد. با تأسیس حزب جمهوری اسلامی به عضویت در این حزب درآمد.
شهیدحقانی در اولین دوره مجلس شورای اسلامی نامزد انتخابات از حوزه انتخابیه بندرعباس شد و مردم این منطقه به سبب سابقه مبارزاتی و خدمات موثری که در قبل و بعد از انقلاب در این شهرستان انجام داده بود او را به عنوان نمایندۀخود راهی خانه ملت کردند. شهید درخصوص پذیرش این مسئولیت می گفت: «من درخواست مردم هرمزگان را پذیرفتم تا بتوانم یک وظیفۀشرعی را انجام دهم.»
وی از نمایندگان فعال مجلس بود و در دو کمیسیون تحقیق و دفاع ملی بعنوان نائب رئیس انجام وظیفه می کرد. او در برنامه ها و جلسات خارج از مجلس نیز چه در ارتباط با مأموریت مجلس و چه در رابطه با سایر مسایل مملکتی حضوری فعال داشت. وی همچنین عضو هیئت شش نفره ای بود که امام به عنوان بالاترین مقام تصمیم گیرنده تبلیغات کشور منصوب کرده بود و یکی از فعال ترین اعضای شورای تبلیغات اسلامی به شمار می رفت و همچنین عهده دار دبیری شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی نیز بود.
آخرین مسئولیت که ضمن نمایندگی مجلس شورای اسلامی و قبل از شهادت در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی از طرف شورای عالی تبلیغات به ایشان محول شد، سرپرستی سازمان تبلیغات اسلامی بود.
او با آغاز جنگ تحمیلی رژیم بعثی صدام علیه ایران، دفاع مقدس را مهمترین مسئله کشور می دانست و در کمیسیون دفاع مجلس خدمات بی شائبه ای را از خود به یادگار گذاشت.
شهیدحقانی تا آخرین لحظه حیات، به راستی یک روحانی مجاهد و سرباز شایسته انقلاب بود و برای اعتلای ارزرش های قرآنی و آرمانهای والای انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی(ره) بدون هیچ خستگی مبارزه نمود.
او هفتم تیر سال ۱۳۶۰ در قتلگاه سرچشمه تهران، به دست مزدوران و عمال آمریکا، شهد شهادت را نوشید و این بار با خون خویش، انقلاب را یاری ساخت. پیکر مطهر او در قبرستان شیخان قم به خاک سپرده شد.
شهید حقانی در سال ۱۳۴۰ (هـ .ش) ازدواج کرد و ثمره آن شش فرزند بنام های فاطمه (۱۳۴۴)، منصوره (۱۳۴۶)، محمدمهدی(۱۳۴۸)، زهرا (۱۳۵۱)، بتول (۱۳۵۳) و غلامحسین (۱۳۶۰) است که از ایشان به یادگار مانده است.
ویژگی های اخلاقی و شخصیتی شهید حقانی:
ـ مجاهد فی سبیل الله
ـ آینده نگری و روشن بینی
ـ ارتباط مستمر و کارآمد با جوانان
ـ مقابله با گروه های لیبرال و جریان منحط منافقین و فرقه ضاله بهائیت
ـ فعال و هوشمند
ـ مقاوم در برابر ظلم
ـ قاطعیت در اجرای احکام الهی
ـ انقیاد محض در برابر ولایت فقیه و رهبری حضرت امام خمینی (قدس سره الشریف)
او می گفت: «… ما امام را یک رهبر سیاسی و دینی می دانیم. رهبر دینی می دانیم، چون نائب حضرت ولی عصر (عج) است و اطاعت از رهبر عالیقدرمان به عنوان اطاعت از اولی الامر و اطاعت از پیغمبر و خدا، واجب و لازم است و به همین جهت ابتدا نمایندگان مجلس شورای اسلامی و بعد بقیه مسئولین امر در این جهت باید بکوشند تا ملت هم به تبعیت از آنان که تا به حال هم چنین بوده اند به عنوان یک امر الهی و وظیفه شرعی و تکلیف الهی نسبت به فرامین رهبر بزرگمان و بنیانگذار جمهوری اسلامی مان خاضع و عامل باشند…»
مولایی عزیز به مولای خود رسید حقانی شهید ز حق ارجعی شنید
