سرخه سرخه , سرخه شناسی و اخبار شهرستان سرخه
مطالب مرتبط
آیت اللّه عباسعلی ارسطو
شیخ عباسعلی کلامی سرخه ای(مشهور به ارسطو) در سال۱۲۲۸ه.ق در سرخه متولد شد.در سنین کودکی و نوجوانی، در حوزه ی علمیه ی سرخه نزد بزرگان و علما، به تعلیم دروس حوزوی پرداخت.پس از موفقیت در مقدمات و سطح، راهی مرکز علم و فقه آن زمان یعنی نجف اشرف گردید تا از محضر بزرگان عالم اسلام بهره مند شود و بر اندوخته های علمی و عملی خویش بیفزاید.ایشان در نجف و سامرا در درس علامه شیخ مرتضی انصاری حاضر می شد ؛ولی تفوّقش در فقه و اصول در محضر میرزای شیرازی بوده است.شیخ عباسعلی که از مشاهیر و فقهای اواخر قرن سیزدهم هجری قمری بوده، ظاهراً 
از همدرسان آیت اللّه حاج میرزا حسن آشتیانی و ملا نظرعلی طالقانی بوده است.وی پس از تکمیل تحصیلات و نیل به درجه ی عالی اجتهاد پس از هجده سال تحصیل و تدریس در حوزه های علمیه ی نجف به تهران بازگشت.در کتاب زندگانی و شخصیت شیخ انصاری این گونه آمده است:
«از اجلّه ی علما و از اعاظم شاگردان شیخ بوده و پس از تکمیل تحصیلات و نیل به درجه ی عالیه به تهران بازگشت و با زوجه ی ملا محمد باقر ترشیزی متوفّی۱۳۷۵ ازدواج نمودو سپس به سرخه رفت و از مراجع مهم آن دیار گشت و تألیفاتی در فقه و اصول از تقریرات بحث استادش داشته و در همان جا وفات کرده است.»[۱]ایشان به لحاظ جامعیتش در علوم عقلی و نقلی و نیز بسیاری از فنون دیگر به «ارسطو» شهرت یافت.متن تلگرافی که مرحوم آقای حاج ملا علی کنی در سوم شوّال سال۱۳۰۵ از تهران به سمنان مخابره نمود، مرجعیت فقهی آن بزرگوار را تأیید می کند:
«از طهران به سمنان، جواب۶ ماه قبل، جواب: مردم چه قدر عجمند حاج ملا علی حکمی است. اگر بفهمد همان حکمتی و کلام را صحیح یا باطل می داند، چه ربطی به مسائل فقه و اصول دارد، فقه و اصول را جناب شرع مآب آخوند ملاعباسعلی سرخه ای می داند، از همه بهتر، هر کسی ایرادی دارد از خود من بپرسدجواب گویم.علی،گیرنده ابولحسن»[۲]
ایشان در زهد و تقوی زبانزد عام و خاص بود و حتی از وجوه شرعی برای گذراندن زندگی هیچ استفاده ای نمی کرد؛ بلکه به اجرتی که از عبادت استیجاری دریافت می نمود، همواره با قناعت بسیار اکتفا می کرد.ایشان در زعامت دینی مستقل بوده و حاج مولی علی سمنانی با او معارضه داشته است.
شیخ عباسعلی در عرفان نیز تبحّر داشته و در شمار عرفای عصر خویش به حساب می آمد و صاحب کراماتی بوده است.آن بزرگوار پس از سال ها مجاهدت و تلاش علمی در سال۱۳۲۰ ه.ق ندای حق را لبیک گفت.آرامگاه ایشان در پارک سیزده آبان سرخه قرار دارد.
