ویژگی های طبیعی شهر سرخه

مطالب مرتبط

منبر روستای جوین یادگاری به‌جامانده از دوران ایلخانی

چشمه شگفت‌انگیز تلخاب در لاسجرد سرخه

ويژگي هاي طبيعي شهر سرخه

موقعيت شهر سرخه

شهر سرخه در عرض جغرافيايي َ29 وْ35 (سي و پنج درجه و بيست و نه دقيقه )شمالي ازخط استوا و در طول جغرافيايي َ12 وْ53 (پنجاه و سه درجه و دوازده دقيقه ) شرقي از نصف النهار مبدأ واقع گرديده است. اين شهر در ارتفاع 1100 متري از سطح دريا در حاشيه ي شمالي دشت كوير قرار دارد. و در 20 كيلومتري جنوب غربي شهر سمنان، يكي از چهار شهر موجود در شهرستان سمنان مي باشد.

زمين شناسي

«شهر و حومه ي آن در بخش جنوبي البرز واقع شده شامل نهشته هايي از رسوبات دوران دوم و سوم بخصوص ائوسن- اليگوسن تا عهد حاضر است. اين رسوبات شامل مجموعه هايي از آهك، مارت، كنگلومرا و رسوبات تبخيري و آبرفت هاي جوان مي باشد. به طور كلي محدوده ي مورد نظر را مي توان زون تدريجي بين ايران مركزي و البرز دانست كه بين دو گسل بشم در شمال و گسل سمنان در جنوب محدود گرديده است.

نظري اجمالي بر سازند هاي تشكيل دهنده ي حوزه مشخص مي سازد كه روند حاكم بر منطقه ي مورد مطالعه از شمال به جنوب به ترتيب از تشكيلات دوران دوم و تشكيلات دوران سوم تشكيل گرديده و بالاخره نهشته هاي كواترنر كه در ارتباط با فرسايش مي باشد، در نقاط مختلف حوزه گسترش يافته است. وجود سازنده هاي تبخيري، آواري ائوسن- اليگوسن از حوزه رسوبي بسيار كم عمق در اين دوره حكايت مي كند.

ليتولوژي نرم سازند هاي تشكيل دهنده، باعث شده كه از نظر ريخت شناسي ارتفاعات جنوبي حوزه به صورت هموار باشد و ظاهراً ارتفاعات ستيغ مانند به چشم نمي خورد.

تغییرات شديد آب و هوا در شبانه روز و تركيب شيميايي سازند هاي تشكيل دهنده دست به دست هم داده و در نتيجه باعث تخريب شيميايي و فيزيكي زياد رسوبات حوزه گرديده است. قابل به ذكر است كه فرايند هوازدگي شيميايي كار سازتر مي باشد كه در نتيجه ضخامت خاك هاي بر جامانده در منطقه بيشتر است.در محدوده جنوبي بيرون زدگي گچ هاي تبخيري در سطح وسيع روي مارت و ماسه سنگهاي ائوسن، رابطه اي تنگاتنگ از نظر سني قرار دارد.»[1]

ژئومور فولوژي

«علم شناخت ناهمواري ها يا پيكربندي زمين از نظر منشاء پيدايش و تشكيل آن به سه دسته ي ژئومور فولوژي فرسايشي، ساختماني و اقليمي تقسيم مي شود.

بدون شك آشنا شدن با منشاء پيدايش وتشكيل ناهمواري ها در مواجهه ي درست با چشم اندازهاي طبيعي بويژه به هنگام كاربري هاي مختلف مي تواند در اتّخاذ تصميم درست كمك زياد و موثري بنمايد.»[2]

عوامل فرسايش در سرخه بيشتر جريان آب مي باشد و باد كمتر در اين زمينه اثر گذار است.بدين صورت كه رسوبات حاصل از فرسايش آب پس از جابه جايي در نواحي پست بر جاي مانده است .اين زمين ها در اصطلاح، زمين هاي آبرفتي ناميده مي شود.

از نظر كاربري اين زمين ها قابليت كشاورزي زيادي دارند. اين آبرفت ها را در اصطلاح، مخروط افكنه مي نامند كه محل استقرار بسياري از شهر هاي فعلي ايران هستند.

زمين هایي كه منشاء ساختماني دارند ممكن است در نتيجه حركات و فشار بالا آمده و يا فرو رفته باشند. حركات زمين در برخي موارد به صورت گسل يا شكست نمود مي كند.

گسل سمنان در شمال خط جدا كننده ي واحد هاي البرز و ايران مركزي است. در قسمت هایي از گسترش طولي آن به صورت راندگي مشاهده مي گردد كه شيب آن به طرف جنوب است. اين گسل در دوره ي ائوسن فعاليت داشته و موجب دگر شيب هاي محلي شده است.

زلزله خيزي                                                                                                                 

از مجموع هفت گسل مهم كشيده شده در استان سمنان، گسل سمنان كه از شمال شهر سرخه مي گذرد يكي از گسل هاي اصلي، فعّال و خطرناك محسوب مي شود. براساس پهنه بندي مقدماتي خطر نسبي زلزله[3]در ايران كه در سال 1365 توسط زير گروه لرزه زمين ساخت مركز تحقيقات ساختمان و مسكن وزارت مسكن و شهر سازي ارائه شده است، شهر سرخه از نظر زلزله خيزي با خطر نسبي بالا ذكر گرديده است؛ لذا لازم است مردم و مسئولان شهر كاملاً به اين موضوع آگاه باشند و در برنامه ريزي هاي كلان اقتصادي و اجتماعي به مقاوم نمودن ساخت و سازهاي مسكوني، تجاري و صنعتي توجّه نمايند.ارائه آموزش هاي لازم به مردم و تشكيل گروه هاي كمك رساني نقش بسزايي در كاهش تلفات در هنگام بروز زلزله خواهد داشت.