مهاجرت[2]:
اثرات عوامل جمعيتي بر روي عوامل اقتصادي ، اجتماعي ، طبيعي و تأثير متقابل اين عوامل در حالت كلي مي تواند انگيزه اصلي مهاجرت را به صورت مهاجرت هاي داخلي و خارجي تبيين و توجيه کند و نشان دهد كه چگونه تغييرات و تحوّلات اقتصادي، اجتماعي در بستر جغرافيايي خود تحت تأثير سياست هاي ملّي، موجب جابه جايي جمعيت شده و همين حركات و جابه جايي ها به نوبه ي خود دگرگوني هايي را در اوضاع و احوال اقتصادي به وجود آورده است.
مهاجرت غالباً پديده اي است گروهي، كه اثرات آن در ويژگي ها و تركيب جمعيت، گاه بيش از اثرات زادو ولد و مرگ ومير است.
مهاجرت در سطح بخش سرخه از نقطه نظر كمّي و كيفي به چند طبقه، به شرح زير تقسيم مي گردد:
1- مهاجرت از نظر مسافت طي شده:
در بخش سرخه، اين نوع مهاجرت به دو شکل انجام می شود: 1- مهاجرت درون بخشي 2- مهاجرت برون بخشي.
منظور از مهاجرت هاي درون بخشي، آن دسته از مهاجرت هايي است كه در سطح بخش و اغلب از روستاها به روستاهاي بزرگتر يا به شهر سرخه رخ داده است.
در نوع مهاجرت هاي برون بخشي مي توان مهاجرت مردم روستاها و شهر سرخه به نقاطي خارج از بخش، بخصوص به شهرهايي نظير تهران و سمنان اشاره كرد.
درباره ي مهاجرت در شهر سرخه با نگاهي گذرا به آمار سرشماري هاي سال هاي مختلف مي توان به ابعاد اين مسئله پي برد.
ناصرالدين شاه قاجار در سفر نامه ي خراسان، جمعيت سرخه را 600 خانوار ذكر كرده است. اگر به طور متوسط اعضای هر خانوار را 5 نفر در نظر بگيريم (كه مسلمّاً در آن دوره بيشتر نيز بوده است)، عددي در حدود 3000 نفر به دست مي آيد.
با مقايسه اين عدد با آمارهاي جمعيتي در سال هايي كه سرشماري جمعيت در شهر سرخه انجام گرفته، نتيجه مي گيريم كه جمعيت به كُندي رشد کرده است و اين حاکی ازكاهش زادو ولد نيست بلكه اثر مستقيم مهاجرت هاست كه اين گونه خود را نشان داده است.
2- مهاجرت از لحاظ زماني :
بيش تر مهاجرت هاي صورت گرفته در سطح بخش سرخه در فاصله ي سال هاي 1345 تا 1365 بوده است، تا جايي كه برخي از روستاها به طور كلي خالي از سكنه گشته اند؛ نظير دهاقين، نظامي، جهان آباد، غياث آباد و… همچنين تفاوت اقليمي موجود در سطح بخش سرخه -كه قسمت شمالي به علّت كوهستاني بودن در ماه هاي سرد سال كمتر مورد توجه قرار می گیرد و در ماه هاي گرم به سبب داشتن هواي معتدل و ملايم جاذب جمعيت است- نوعي تحرّك و جابه جايي مكاني را سبب مي گردد.
3- مهاجرت هاي اداري:
در طول هر روز، افراد زیادی، از برخي روستاهاي بخش و شهر سرخه، به منظور انجام كار در ادارات و… غالباً به شهر سمنان می روند و در پايان روز به محل سكونت مراجعه مي كنند. در حقيقت نقشي كه اين وضعيت براي شهر سرخه و روستا ها ی بخش به وجود مي آورد، نقش خوابگاهي است.
علل و نتايج مهاجرت
افزوني تعداد مردان مهاجر چه در شهر و چه در نقاط روستايي بخش سرخه، ناشي از مهاجرت بيش تر مردان جهت كار مي باشد. به طور كلي مهاجرت ها در بخش سرخه نتيجه ي توزيع نابرابر جمعيت در رابطه با امكانات طبيعي و عدم توزيع متناسب اعتبارات عمراني و سرمايه گذاري هاي ملّي در بهره برداري از امكانات طبيعي بويژه در دهه هاي قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ايران بوده است.
نتيجه اين كه بعضي از نقاط، نيروي كار اضافي بالفعل خود را به مناطق ديگري كه متقاضي نيروي اضافي هستند، انتقال مي دهند.
اين انتقال و جابه جايي جمعيت بدون برنامه بوده است؛ به طوری که نه تنها نيروي توليدي را در مناطق مهاجر فرست تقليل داده و منتهي به پايين آمدن توليدات در آن مناطق شده است، ( چرا كه اگر به نحو مطلوب از امكانات طبيعي اين مناطق استفاده شود، نيروي اضافي وجود نخواهد داشت) بلكه بدون توجّه به نيازمندي هاي كمّي و كيفي مناطق مهاجر پذير، جمعيت در حال تحرّك به مناطق مزبور فرستاده شده و باعث به هم خوردن ساخت شغلي، بافت جمعيت فعّال و در نهايت به وجود آمدن فعاليت هاي كم بهره شده است.
مهاجرت در سرخه از طرفي تحت تأثير اختلاف شديد بازده نهايي كار در نواحي شهري و روستايي و از طرف ديگر متأثّر از بخش هاي مختلف اقتصادي، كشاورزي، صنعت و خدمات در داخل مناطق مي باشد و باعث سرازير شدن جمعيت روستايي به شهر، يا از شهر سرخه به شهرهاي بزرگ، يا از بخش كشاورزي به بخش هاي صنعت و خدمات متمركز شده در شهرها، گرديده است.
سرخه سرخه , سرخه شناسی و اخبار شهرستان سرخه